Đầu tư EB5 trước và sau 30/09/2026 khác nhau thế nào? So sánh quyền lợi, mức vốn và rủi ro cho nhà đầu tư mới

Ngày 30/09/2026 đã khép lại thời hạn hưởng điều khoản bảo lưu quyền lợi (grandfathering) theo Đạo luật Cải cách và Liêm chính EB5 năm 2022. Với những gia đình bắt đầu tìm hiểu đầu tư EB5 từ cuối năm 2026, câu hỏi cần đặt ra không còn là chương trình có tiếp tục hay không, mà là quyền lợi, mức vốn và mức độ rủi ro đã thay đổi như thế nào. Bài viết dưới đây của Newland USA sẽ phân tích sự khác biệt của EB5 trước và sau 30/09/2026, đồng thời gợi ý những bước chuẩn bị cần thiết cho nhà đầu tư EB5 mới trong giai đoạn chuyển tiếp từ nay đến năm 2027. 

1. Mốc 30/09/2026 là gì và vì sao nhà đầu tư EB5 cần quan tâm?

Tháng 3/2022, Quốc hội Mỹ thông qua Đạo luật Cải cách và Liêm chính EB5 (EB5 Reform and Integrity Act, gọi tắt là RIA). Đạo luật này tái ủy quyền chương trình Trung tâm Vùng (Regional Center) đến hết ngày 30/09/2027, nâng mức vốn tối thiểu và dành riêng một phần Visa cho dự án tại khu vực nông thôn, khu vực có tỷ lệ thất nghiệp cao và dự án hạ tầng. Đây là khung pháp lý chính chi phối hoạt động đầu tư EB5 trong suốt giai đoạn 2022-2027. 

Bên cạnh thời hạn ủy quyền, RIA còn đặt ra một mốc riêng là ngày 30/09/2026. Đây là hạn chót để hồ sơ I-526E, tức đơn bảo lãnh của nhà đầu tư thông qua Trung tâm Vùng, được hưởng điều khoản bảo lưu quyền lợi. Có thể hình dung chương trình đang vận hành với hai “đồng hồ” song song: một đồng hồ đo thời hạn hoạt động và một đồng hồ đo quyền được bảo vệ khi chương trình gián đoạn. Khoảng cách một năm giữa hai mốc này là nơi phát sinh phần lớn khác biệt khi so sánh EB5 trước và sau 30/09/2026. 

Vậy EB5 có hết hạn vào 30/09/2026 không? Câu trả lời là không. Ngày 30/09/2026 chỉ là hạn chót của điều khoản bảo lưu, còn chương trình Trung tâm Vùng vẫn được phép hoạt động đến tháng 9/2027. Kể từ ngày 01/10/2026, nhà đầu tư EB5 vẫn có thể nộp hồ sơ I-526E theo các quy định hiện hành. Riêng hình thức đầu tư EB5 trực tiếp (Direct EB5, nộp mẫu I-526) là một phần cố định của luật di trú Mỹ và không phụ thuộc vào thời hạn tái ủy quyền của chương trình Trung tâm Vùng. 

Trên thực tế, phần lớn gia đình Việt Nam lựa chọn hình thức đầu tư EB5 qua Trung tâm Vùng vì không phải trực tiếp điều hành doanh nghiệp và được tính cả việc làm gián tiếp. Vì vậy, những thay đổi chương trình EB5 gắn với mốc 30/09/2026 tác động trực tiếp đến nhóm này, và mọi kế hoạch đầu tư EB5 mới đều cần bắt đầu từ việc hiểu rõ mốc thời gian nói trên. 

Xem thêm:

• Chỉ còn ít tuần trước hạn đầu tư EB5 ngày 30/09/2026: Nhà đầu tư nên bắt đầu từ đâu để kịp nộp hồ sơ?
• Hệ Inch và hệ Mét tại Mỹ: Cẩm nang giúp kỹ thuật viên Việt Nam thích nghi nhanh khi làm việc trong năm 2026
• Mua hàng số lượng lớn ở Mỹ có thật sự tiết kiệm? Cách tính chi phí cho gia đình 3-4 người năm 2026
• Hiểu đúng về chứng nhận CMRT trên lộ trình trở thành kỹ thuật viên bảo trì công nghiệp tại Mỹ

2. So sánh quyền lợi của EB5 trước và sau 30/09/2026

Với hồ sơ I-526 hoặc I-526E được USCIS tiếp nhận hợp lệ trên hoặc trước ngày 30/09/2026, RIA yêu cầu USCIS và Bộ Ngoại giao Mỹ tiếp tục xét duyệt và không được ngừng cấp Visa cho các đương đơn này, kể cả khi Quốc hội không tái ủy quyền chương trình. Sự bảo vệ không dừng lại ở đơn I-526E mà kéo dài đến giai đoạn nộp đơn I-829 để xóa điều kiện thẻ xanh. Một chi tiết cần lưu ý là luật chỉ yêu cầu USCIS nhận được hồ sơ trước hạn, không đòi hỏi hồ sơ phải được phê duyệt trước ngày này. 

Với hồ sơ nộp từ ngày 01/10/2026, nhà đầu tư EB5 vẫn được áp dụng cùng bộ quy định như trước, bao gồm cùng mức vốn, cùng cơ cấu Visa dành riêng và cùng quy trình xét duyệt. Điểm khác biệt nằm ở chỗ hồ sơ đầu tư EB5 không còn “lưới an toàn” pháp lý. Nếu chương trình bị gián đoạn, hồ sơ có thể bị tạm dừng cho đến khi Quốc hội tái ủy quyền. 

Như vậy, với câu hỏi nộp hồ sơ EB5 sau 30/09/2026 có được bảo vệ không, câu trả lời ngắn gọn là: hồ sơ vẫn được tiếp nhận và xét duyệt bình thường trong thời gian chương trình còn hiệu lực, nhưng không được luật bảo vệ nếu chương trình Trung tâm Vùng hết hạn hoặc bị đình chỉ. 

Bảng dưới đây tóm tắt các điểm khác nhau chính của EB5 trước và sau 30/09/2026: 

Từ bảng so sánh có thể thấy, sự khác biệt không nằm ở điều kiện tham gia mà nằm ở mức độ chắc chắn về mặt pháp lý. Nhóm nộp trước có một hành lang pháp lý rõ ràng, trong khi nhóm nộp sau phụ thuộc nhiều hơn vào quyết định của Quốc hội trong năm 2027. 

3. So sánh mức vốn đầu tư EB5 qua các mốc thời gian

Từ năm 2022 đến nay, mức vốn tối thiểu cho đầu tư EB5 được giữ ở 800.000 USD đối với dự án thuộc khu vực việc làm mục tiêu (TEA), dự án nông thôn hoặc hạ tầng, và 1.050.000 USD đối với các dự án còn lại. Mốc 30/09/2026 không làm thay đổi các con số này. Những thay đổi chương trình EB5 về vốn đến từ một mốc khác là ngày 01/01/2027. 

Theo RIA, mức vốn tối thiểu được điều chỉnh theo lạm phát lần đầu vào ngày 01/01/2027 và sau đó cứ 5 năm một lần. Mức vốn tiêu chuẩn được điều chỉnh theo mức thay đổi tích lũy của chỉ số giá tiêu dùng đô thị (CPI-U) kể từ ngày 01/01/2022 và làm tròn xuống bội số gần nhất của 50.000 USD, còn mức vốn cho dự án TEA và hạ tầng bằng 75% mức tiêu chuẩn mới. Đây là quy định đã có trong luật, không phải đề xuất chính sách, và mức vốn mới áp dụng cho hồ sơ nộp từ ngày điều chỉnh có hiệu lực. 

Về con số cụ thể, chỉ số CPI-U tăng từ 281,148 điểm vào tháng 1/2022 lên 336,940 điểm vào tháng 9/2026, tương đương khoảng 19,8%. Dựa trên dữ liệu này, nhiều đơn vị trong ngành dự báo mức vốn đầu tư EB5 cho dự án TEA sẽ tăng từ 800.000 USD lên khoảng 937.500 USD, còn mức tiêu chuẩn tăng lên khoảng 1.250.000 USD. Một số kịch bản thận trọng hơn đưa ra mức 900.000 USD cho dự án TEA. Tính đến giữa tháng 10/2026, USCIS chưa công bố con số chính thức. Với kịch bản phổ biến nhất, nhà đầu tư EB5 nộp hồ sơ sau ngày 01/01/2027 có thể phải bỏ thêm khoảng 137.500 USD cho cùng một quyền lợi di trú. 

Ngoài vốn, chi phí hành chính cũng tăng. Theo quy định cuối cùng đăng trên Công báo Liên bang ngày 30/09/2026, từ ngày 30/11/2026 phí nộp đơn I-526E tăng từ 3.675 USD lên 7.850 USD (đã gồm phí công nghệ 75 USD), phí Quỹ Liêm chính đi kèm đơn I-526E tăng lên 1.100 USD, còn phí đơn I-829 tăng từ 3.750 USD lên 5.000 USD. Mức phí mới áp dụng cho hồ sơ có dấu bưu điện từ ngày 30/11/2026. 

Một yếu tố khác cần phân biệt rõ là dự thảo quy định (NPRM) do Bộ An ninh Nội địa công bố ngày 02/07/2026. Dự thảo đề xuất thêm mức vốn 1.400.000 USD cho dự án tại “khu vực có tỷ lệ việc làm cao”, tức khu vực đô thị nằm ngoài TEA và có tỷ lệ thất nghiệp thấp hơn đáng kể so với mức trung bình cả nước. Thời gian lấy ý kiến đã kết thúc ngày 31/08/2026, nhưng đây vẫn là đề xuất và chưa có hiệu lực. Nếu được thông qua, mức vốn này chủ yếu ảnh hưởng đến hình thức đầu tư EB5 trực tiếp ngoài TEA, còn dự án TEA, nông thôn và hạ tầng không thuộc phạm vi điều chỉnh. 

Tóm lại, nếu xét riêng về chi phí, khác biệt giữa EB5 trước và sau 30/09/2026 chưa xuất hiện ngay, nhưng nhà đầu tư EB5 mới đang đứng trước hai mốc cách nhau khoảng 5 tuần: ngày 30/11/2026 với mức phí mới và ngày 01/01/2027 với mức vốn tối thiểu mới. 

4. Những rủi ro cần cân nhắc khi đầu tư EB5 sau mốc grandfathering

Nếu quyền lợi và mức vốn là phần dễ so sánh, thì rủi ro là nơi khác biệt giữa EB5 trước và sau 30/09/2026 thể hiện rõ nhất. 

Rủi ro chương trình bị gián đoạn. Điều gì xảy ra nếu chương trình Regional Center hết hạn năm 2027 mà Quốc hội chưa tái ủy quyền? Theo phân tích của các luật sư di trú, USCIS nhiều khả năng sẽ ngừng xử lý đơn I-526E chưa được bảo lưu, việc xử lý Visa tại lãnh sự quán tạm dừng, đơn điều chỉnh tình trạng I-485 vẫn ở trạng thái chờ nhưng chưa được ra quyết định, còn cách xử lý giấy phép lao động và giấy phép tái nhập cảnh chưa rõ ràng. Tiền lệ năm 2021 là một ví dụ cụ thể: chương trình Trung tâm Vùng từng hết hiệu lực từ ngày 30/06/2021 đến tháng 3/2022, khiến nhiều hồ sơ đầu tư EB5 bị treo. Kịch bản xấu hơn là USCIS cho rằng không còn thẩm quyền và từ chối hồ sơ, dù kinh nghiệm trước đây cho thấy khả năng tạm hoãn cao hơn. 

Rủi ro từ những thay đổi chương trình EB5 trong tương lai. Nếu Quốc hội thông qua luật mới với mức vốn hoặc điều kiện khác, hồ sơ nộp sau ngày 30/09/2026 không có cam kết sẵn trong luật rằng quy định cũ sẽ được áp dụng. Nhà đầu tư có thể lập luận rằng hồ sơ phải được xét theo quy định tại thời điểm nộp, nhưng đó là lập luận pháp lý chứ không phải sự bảo đảm. Tính đến giữa tháng 10/2026, Quốc hội chưa gia hạn mốc bảo lưu và cũng chưa tái ủy quyền chương trình sau năm 2027. Dự luật duy nhất liên quan trực tiếp đến Trung tâm Vùng trong nhiệm kỳ này là H.R. 6992 về việc thành lập một ủy ban tư vấn, hiện vẫn ở giai đoạn trình lên ủy ban. 

Rủi ro về thời gian xét duyệt. Theo số liệu USCIS cập nhật tháng 7/2026, phần lớn đơn I-526E đang được xử lý trong khoảng 35 đến 37 tháng. So với mốc 30/09/2027, nhiều hồ sơ nộp vào cuối năm 2026 có thể vẫn đang chờ khi chương trình đến hạn tái ủy quyền, vì vậy thời gian chờ cần được đưa vào kế hoạch đầu tư EB5 ngay từ đầu. Điểm tích cực là RIA yêu cầu USCIS ưu tiên xử lý hồ sơ đầu tư vào khu vực nông thôn, và dữ liệu ngành trước đây cho thấy nhóm hồ sơ này thường được xét nhanh hơn. 

Rủi ro từ dự án và quy định mới. Dự thảo NPRM đề xuất không tính việc làm tạo ra trong giai đoạn dự án dùng vốn vay bắc cầu nếu vốn EB5 sau đó được dùng để trả khoản vay này. Nếu được thông qua, đây sẽ là một trong những thay đổi chương trình EB5 có thể thu hẹp số lượng dự án phù hợp. Thực tiễn hiện tại về vốn vay bắc cầu vẫn được áp dụng cho đến khi có quy định cuối cùng. 

Rủi ro về hồ sơ nguồn tiền. Chứng minh nguồn gốc hợp pháp của vốn là lý do phổ biến nhất khiến hồ sơ bị từ chối. Theo RIA, nhà đầu tư thường phải cung cấp hồ sơ thuế cá nhân và doanh nghiệp trong 7 năm, công khai các bên trung gian chuyển tiền và chứng minh nguồn hợp pháp cho cả phí quản lý dự án. Tiền được tặng cho hoặc đi vay vẫn được chấp nhận nhưng phải đáp ứng các điều kiện riêng về chứng từ. 

Rủi ro tài chính tách biệt với hồ sơ di trú. Hồ sơ di trú và khoản đầu tư EB5 là hai vấn đề độc lập. Việc hồ sơ bị tạm dừng không đồng nghĩa với việc vốn được hoàn trả, và khả năng hoàn vốn phụ thuộc vào điều khoản hợp đồng của từng dự án. 

5. Những điểm vẫn có lợi cho nhà đầu tư EB5 từ cuối năm 2026

Dù không còn điều khoản bảo lưu, môi trường đầu tư EB5 cuối năm 2026 vẫn có một số yếu tố thuận lợi. Trước hết, chương trình Trung tâm Vùng vẫn mở cho hồ sơ mới đến ngày 30/09/2027 với cùng bộ quy định đang áp dụng. 

Thứ hai, tình trạng Visa hiện khá ổn định. Lịch chiếu khán (Visa Bulletin) tháng 11/2026 giữ nguyên các ngày ưu tiên của diện EB5 so với tháng 10, trong đó các nhóm Visa dành riêng tiếp tục ở trạng thái “Current” cho mọi quốc gia, bao gồm Việt Nam. Điều này có nghĩa là nhà đầu tư EB5 người Việt chọn dự án thuộc các nhóm dành riêng hiện chưa phải xếp hàng chờ Visa. 

Thứ ba, dự thảo NPRM xác nhận vốn chỉ cần duy trì ở trạng thái rủi ro tối thiểu 2 năm kể từ khi được giải ngân cho doanh nghiệp tạo việc làm, thay vì suốt thời gian thẻ xanh có điều kiện. Dự thảo cũng cụ thể hóa cơ chế bảo vệ nhà đầu tư thiện chí, cho phép họ có 180 ngày để chuyển sang một đơn vị bảo lãnh khác nếu Trung tâm Vùng bị chấm dứt hoạt động mà không do lỗi của nhà đầu tư, đồng thời giữ nguyên ngày ưu tiên. 

Thứ tư, chương trình Trung tâm Vùng đã được tái ủy quyền nhiều lần kể từ khi ra đời năm 1992, kể cả sau lần gián đoạn năm 2021. Đây không phải sự bảo đảm cho tương lai, nhưng là dữ kiện có giá trị khi đánh giá khả năng chương trình được duy trì. Bên cạnh đó, chương trình Gold Card do chính quyền Mỹ khởi động là một cơ chế riêng, có mức đóng góp và cách vận hành khác diện EB5, và không thay thế diện EB5 trong luật di trú hiện hành. 

Nhìn tổng thể, những thay đổi chương trình EB5 sau mốc 30/09/2026 làm tăng mức độ không chắc chắn chứ không đóng lại cơ hội. Đầu tư EB5 vẫn là một lựa chọn khả thi, với điều kiện nhà đầu tư hiểu rõ rủi ro và có kế hoạch thời gian phù hợp. 

6. Nhà đầu tư EB5 mới nên làm gì sau mốc grandfathering?

Với câu hỏi nhà đầu tư EB5 mới nên làm gì sau mốc grandfathering, có thể tóm gọn thành sáu bước chuẩn bị: 

• Xác định mốc nộp hồ sơ mục tiêu. Muốn giữ mức phí hiện tại, hồ sơ cần được gửi trước ngày 30/11/2026. Muốn giữ mức vốn 800.000 USD, đơn I-526E cần được nộp trước ngày 01/01/2027. Mục tiêu là nộp đơn chứ không chỉ chọn dự án hay chuyển tiền, và một hồ sơ bị trả về vì thiếu chữ ký hoặc sai phí thường không kịp nộp lại trước hạn. 

• Chuẩn bị hồ sơ nguồn tiền từ sớm. Đây là phần tốn nhiều thời gian nhất của một hồ sơ đầu tư EB5. Nhà đầu tư nên tập hợp hồ sơ thuế, chứng từ tài sản, hợp đồng mua bán, sao kê ngân hàng và giấy tờ chứng minh đường đi của dòng tiền càng sớm càng tốt. 

• Cân nhắc giữa Trung tâm Vùng và đầu tư trực tiếp. Hình thức trực tiếp không chịu ảnh hưởng của thời hạn năm 2027 nhưng đòi hỏi nhà đầu tư tự tạo ít nhất 10 việc làm trực tiếp và tham gia quản lý doanh nghiệp. Hình thức Trung tâm Vùng thuận tiện hơn nhưng chịu rủi ro tái ủy quyền. 

• Thẩm định dự án kỹ lưỡng. Nên ưu tiên dự án đã được phê duyệt đơn I-956F, xem xét dự án nông thôn để tận dụng cơ chế ưu tiên xét duyệt, kiểm tra mức dư việc làm so với yêu cầu, cơ cấu vốn và điều khoản hoàn vốn khi chương trình gián đoạn hoặc hồ sơ bị từ chối. 

• Theo dõi diễn biến chính sách. Các mốc cần theo dõi gồm thông báo chính thức về mức vốn mới, quy định cuối cùng của NPRM và tiến trình tái ủy quyền tại Quốc hội. 

• Làm việc với đơn vị tư vấn và luật sư di trú có kinh nghiệm. Đội ngũ chuyên môn giúp đánh giá thời gian, lựa chọn dự án và hoàn thiện hồ sơ đầu tư EB5 trước các mốc quan trọng. 

Những bước trên giúp nhà đầu tư EB5 chủ động hơn trước các thay đổi chương trình EB5, thay vì phải phản ứng khi các mốc thời gian đã đến gần. 

7. Kết luận 

Sự khác biệt của EB5 trước và sau 30/09/2026 không nằm ở cánh cửa chương trình mà nằm ở mức độ bảo vệ pháp lý dành cho nhà đầu tư. Hồ sơ nộp trước mốc này được luật bảo đảm quá trình xét duyệt, còn hồ sơ nộp sau vẫn được tiếp nhận theo cùng quy định nhưng phụ thuộc vào quyết định tái ủy quyền của Quốc hội trong năm 2027. Cùng lúc đó, chi phí đầu tư EB5 đang chuẩn bị tăng qua hai mốc gần nhau: phí nộp đơn mới từ ngày 30/11/2026 và mức vốn tối thiểu mới từ ngày 01/01/2027. 

Đối với nhà đầu tư EB5 mới, quyết định phù hợp thường đến từ việc hiểu rõ từng mốc thời gian, đánh giá trung thực khả năng chuẩn bị hồ sơ và lựa chọn dự án phù hợp với khẩu vị rủi ro của gia đình. Khi được chuẩn bị bài bản, đầu tư EB5 vẫn là con đường đáng cân nhắc để hướng đến thẻ xanh Mỹ, kể cả trong bối cảnh nhiều thay đổi chương trình EB5 đang diễn ra. 

Xem thêm:

• Dự báo vốn đầu tư EB5 tăng vọt năm 2027: Đầu tư ngay hay tiếp tục chờ?
• Tại sao phải nộp hồ sơ EB5 trước 30/09/2026? Quyền lợi “Grandfathering” là gì?
• Cách thẩm định dự án EB5 vùng TEA để đảm bảo thẻ xanh và hoàn vốn năm 2026
• Cập nhật tiến độ xét duyệt Visa EB5 năm 2026: Thời gian chờ thực tế cho nhà đầu tư Việt Nam