5 hiểu lầm phổ biến nhất của nhà đầu tư chương trình EB5

Chương trình EB-5 ngày càng thu hút sự quan tâm của nhiều gia đình Việt Nam mong muốn định cư tại Mỹ thông qua con đường đầu tư EB5. Tuy nhiên, sự phức tạp trong quy định pháp lý cùng những cập nhật mới nhất từ Đạo luật Cải cách & Liêm chính năm 2022 (RIA) đã tạo ra không ít quan niệm sai lệch. Những hiểu lầm này, nếu không được làm rõ kịp thời, có thể khiến nhà đầu tư đưa ra những quyết định thiếu chính xác và gặp phải rủi ro nghiêm trọng trong hồ sơ di trú. Bài viết này của Newland USA sẽ phân tích chi tiết 5 hiểu lầm phổ biến nhất mà nhà đầu tư chương trình EB5 thường mắc phải, từ đó giúp bạn có cái nhìn toàn diện và đúng đắn hơn về con đường định cư này. 

1. Hiểu lầm thứ 1: EB5 là giao dịch mua thẻ xanh với cam kết hoàn vốn chắc chắn

Đây là quan niệm sai lệch lớn nhất mà nhiều nhà đầu tư mắc phải khi tiếp cận chương trình EB5. Không ít người cho rằng chỉ cần bỏ ra một khoản vốn nhất định là sẽ chắc chắn nhận được thẻ xanh Mỹ và được hoàn trả đầy đủ số tiền đã bỏ ra. 

1.1. Thực tế đằng sau chương trình 

Chương trình EB5 về bản chất là một hình thức đổi vốn đầu tư lấy cơ hội tạo việc làm, chứ không phải một giao dịch mua bán đơn thuần. Khoản vốn mà nhà đầu tư bỏ ra phải chịu rủi ro thực sự (at risk) và dự án được lựa chọn bắt buộc phải tạo ra tối thiểu 10 vị trí việc làm toàn thời gian dành cho người lao động Mỹ. 

Trong trường hợp dự án cam kết trả lãi hoặc đảm bảo hoàn vốn dưới mọi điều kiện, khoản đầu tư đó sẽ bị cơ quan USCIS đánh giá là không chịu rủi ro thực sự và hồ sơ có nguy cơ cao bị từ chối. Điều này có nghĩa nhà đầu tư chương trình EB5 phải chấp nhận rủi ro thị trường giống như bất kỳ nhà đầu tư nào khác. 

1.2. Những điểm cần lưu ý 

Không có gì tuyệt đối trong đầu tư: Bạn cần nhận thức rõ ràng rằng đây là một khoản đầu tư thực thụ, không phải một hợp đồng mua bán “được đảm bảo”. Khả năng không thu hồi được vốn là điều có thể xảy ra và nhà đầu tư phải sẵn sàng chấp nhận điều đó. Việc thẩm định dự án kỹ lưỡng chỉ giúp giảm thiểu rủi ro, chứ không thể loại bỏ hoàn toàn. 

Việc làm là yếu tố quyết định: Cơ quan USCIS ra quyết định phê duyệt đơn I-829 (gỡ bỏ điều kiện thẻ xanh) chủ yếu dựa trên việc dự án có đủ 10 vị trí việc làm theo yêu cầu hay không, thay vì dựa vào doanh thu hay lợi nhuận. USCIS chỉ quan tâm liệu khoản đầu tư EB5 của bạn có trực tiếp hoặc gián tiếp tạo ra số lượng việc làm cần thiết. 

Thẩm định dự án cẩn thận: Khi lựa chọn dự án, nhà đầu tư cần xem xét kỹ càng mô hình tạo việc làm (trực tiếp, gián tiếp hoặc kết hợp cả hai), đánh giá các kịch bản khó khăn (stress test) để hiểu dự án sẽ xử lý ra sao khi gặp rủi ro, đồng thời tìm hiểu rõ luồng vốn từ NCE chuyển sang JCE. Toàn bộ số vốn phải được triển khai sử dụng thực tế để tạo công ăn việc làm. 

Xem thêm: Làm thế nào để tránh nhận Yêu cầu cung cấp bằng chứng (RFE) trong chương trình EB5?

2. Hiểu lầm thứ 2: Chỉ cần có 800.000 USD, nguồn gốc tiền không quan trọng

Mức đầu tư EB5 tối thiểu 800.000 USD đối với khu vực TEA (Targeted Employment Area – Khu vực việc làm mục tiêu) là con số được nhiều người biết đến. Tuy nhiên, việc chứng minh nguồn gốc của số tiền này lại là một thử thách không nhỏ đối với nhà đầu tư. 

2.1. Thực tế về yêu cầu chứng minh nguồn vốn 

Cơ quan USCIS thực hiện kiểm tra vô cùng nghiêm ngặt về nguồn tiền hợp pháp (lawful source) cũng như đường đi của dòng tiền (path of funds). Theo quy định mới từ Đạo luật Cải cách & Liêm chính, với các hồ sơ được nộp sau ngày 14 tháng 5 năm 2022, nhà đầu tư chương trình EB5 bắt buộc phải nộp hồ sơ khai thuế của 7 năm gần nhất hoặc theo giai đoạn mà USCIS yêu cầu cụ thể. 

Trong trường hợp số vốn đầu tư là tiền tặng hoặc tiền vay, nhà đầu tư còn phải chứng minh nguồn gốc hợp pháp của người tặng hoặc người cho vay. Điều kiện bổ sung quan trọng là khoản vay phải được bảo đảm bằng tài sản của chính nhà đầu tư, tuyệt đối không được sử dụng tài sản của dự án EB5 để thế chấp. 

2.2. Chiến lược chuẩn bị hồ sơ 

Tính minh bạch là yếu tố tiên quyết: Hồ sơ tài chính có thể bao gồm nhiều nguồn khác nhau như bán bất động sản, cổ tức từ cổ phiếu, lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh, tiền tặng cho, thừa kế hay vay từ ngân hàng. Tất cả các nguồn này đều được chấp nhận, miễn là nhà đầu tư có khả năng chứng minh tính hợp pháp và minh bạch của luồng tiền, từ nguồn gốc ban đầu cho tới khi số tiền được chuyển vào tài khoản ký quỹ (escrow) hoặc NCE. 

Chuẩn bị bộ hồ sơ đầy đủ: Để tránh gặp phải các vấn đề phát sinh, nhà đầu tư nên chuẩn bị một bộ hồ sơ tài chính toàn diện bao gồm: sao kê ngân hàng và chứng từ chuyển khoản theo trình tự thời gian được sắp xếp logic, hồ sơ khai thuế cá nhân của 7 năm gần nhất, cùng các giấy tờ chứng minh nguồn gốc tài sản. 

Xem thêm: Thế nào là một dự án EB5 mạnh về tài chính và có thể hoàn vốn đầu tư kịp thời?

3. Hiểu lầm thứ 3: Các khu vực TEA đều giống nhau và Visa dành riêng không mang lại lợi ích

Trước khi Đạo luật Cải cách & Liêm chính được ban hành, việc xác định khu vực TEA (vùng nông thôn hoặc khu vực có tỷ lệ thất nghiệp cao) có nhiều kẽ hở trong quy định. Hiện nay, luật mới đã chuẩn hóa các định nghĩa và tạo ra những ưu đãi đáng kể cho một số loại hình đầu tư cụ thể. 

3.1. Thực tế về các diện Visa dành riêng 

Đạo luật Cải cách & Liêm chính đã thiết lập ba diện Visa dành riêng (set-aside) hàng năm cho chương trình EB5: 

• 20% dành cho khu vực nông thôn (Rural) 

• 10% dành cho khu vực thất nghiệp cao (High Unemployment Area – HUA) 

• 2% dành cho các dự án hạ tầng 

Những Visa không được sử dụng hết trong một năm sẽ được bảo lưu thêm một năm nữa, sau đó chuyển sang nhóm “unreserved” (không dành riêng) vào năm thứ ba. Điều quan trọng hơn là luật liên bang còn quy định ưu tiên xử lý hồ sơ đầu tư vào khu vực nông thôn (Rural) ngay tại cấp USCIS. 

3.2. Lợi ích chiến lược cho nhà đầu tư 

Ưu tiên xử lý hồ sơ: Các hồ sơ thuộc diện Rural được ưu tiên xử lý ngay từ giai đoạn I-526E. Cơ chế này hoàn toàn khác biệt so với quy trình thông thường và giúp hồ sơ được xem xét nhanh chóng hơn đáng kể. 

Giảm thiểu rủi ro tồn đọng Visa: Các diện Visa riêng biệt giúp giảm đáng kể rủi ro phải chờ đợi kéo dài, đặc biệt quan trọng đối với các quốc gia có lượng hồ sơ EB-5 lớn như Trung Quốc và Ấn Độ. Hiện tại, Visa cho các diện set-aside vẫn đang ở trạng thái “current”, trong khi Visa “unreserved” đã có ngày priority date cho một số quốc gia nhất định. 

Kiểm tra chuẩn xác định nghĩa TEA: Định nghĩa Rural/HUA đã được quy định rõ ràng sau đạo luật RIA. Ví dụ, HUA phải dựa trên mức thất nghiệp trung bình từ 150% trở lên so với mức trung bình toàn quốc. Nhà đầu tư cần đảm bảo rằng dự án được lựa chọn đã được xác nhận TEA đúng theo quy định hiện hành. 

Xem thêm: Định cư Mỹ EB3, EB1C và EB5: Lựa chọn nào An Toàn – Hiệu Quả nhất cho Thẻ xanh Mỹ hiện tại?

4. Hiểu lầm thứ 4: Phải chờ I-526E được phê duyệt mới có thể nộp I-485 hoặc DS-260

Trước đây, nhà đầu tư chương trình EB5 thường phải chờ đợi đơn I-526 được chấp thuận trước khi có thể tiến hành nộp hồ sơ xin thẻ xanh (I-485 nếu đang ở Mỹ hoặc DS-260 nếu ở ngoài Mỹ). Tuy nhiên, quy định này đã có sự thay đổi đáng kể. 

4.1. Thực tế về nộp hồ sơ đồng thời 

Đối với những nhà đầu tư đang sinh sống tại Mỹ và Visa đang ở trạng thái “Current”, Đạo luật Cải cách & Liêm chính cho phép nộp hồ sơ đồng thời (concurrent filing) I-485 cùng lúc với I-526E. Quy trình này đã được USCIS xác nhận rõ ràng trên trang thông tin chính thức của cơ quan. 

4.2. Lợi ích từ việc nộp đồng thời 

Tính linh hoạt cao hơn trong thời gian chờ đợi: Đối với những người đang có Visa hợp pháp tại Mỹ (như F-1, H-1B, L-1…), việc nộp đồng thời cho phép họ nộp đơn xin Giấy phép lao động (EAD) và Giấy phép đi lại (Advance Parole – AP) sớm hơn. Điều này giúp nhà đầu tư có thể làm việc và đi lại quốc tế mà không cần phụ thuộc vào tình trạng Visa hiện tại, tạo ra sự linh hoạt trong quá trình chờ xử lý. 

Chiến lược xử lý của USCIS: USCIS hiện đang áp dụng phương pháp tiếp cận “Visa Availability Approach”, ưu tiên xử lý các đơn I-526E từ những quốc gia có Visa sẵn có hoặc sắp có sẵn (dựa trên biểu đồ Visa Bulletin hàng tháng). Đây là một lý do bổ sung giải thích tại sao các hồ sơ thuộc nhóm set-aside thường được xử lý nhanh chóng hơn. 

Điều quan trọng nhà đầu tư cần ghi nhớ: việc nộp đồng thời không có nghĩa là hồ sơ sẽ được chấp thuận nhanh hơn, mà là bạn có thể tận dụng các quyền lợi trong khi chờ hồ sơ chính được xem xét. 

Xem thêm: 10 câu hỏi quan trọng khi thẩm định Trung tâm vùng của chương trình EB5

5. Hiểu lầm thứ 5: Phải duy trì vốn đầu tư cho đến khi I-829 được phê duyệt

Nhiều nhà đầu tư lo ngại rằng họ phải giữ khoản tiền 800.000 USD “bất động” trong dự án trong một khoảng thời gian rất dài, thậm chí có thể kéo dài từ 5 đến 7 năm. 

5.1. Thực tế về thời gian duy trì vốn 

USCIS đã xác nhận rõ ràng rằng thời gian duy trì vốn (sustainment period) chỉ là 2 năm, gắn liền với thời gian cư trú có điều kiện của nhà đầu tư. Sau khi khoản đầu tư đã được duy trì ở trạng thái “at risk” (chịu rủi ro) đủ 2 năm, số vốn có thể được hoàn trả hoặc tái triển khai sang các mục đích khác. 

5.2. Chiến lược quản lý vốn 

Kế hoạch tái triển khai vốn: Đối với những dự án có dòng tiền hoàn trả sớm, vốn đầu tư EB5 có thể được tái triển khai (further deployment) vào các tài sản hoặc dự án khác để đảm bảo duy trì yêu cầu “at risk” đủ 2 năm. Theo quy định mới, việc tái triển khai không nhất thiết phải trong cùng một trung tâm vùng như trước kia, tạo ra sự linh hoạt cao hơn cho các dự án. 

Hiểu rõ điều khoản hoàn vốn: Sau khi hoàn thành giai đoạn duy trì 2 năm và đạt đủ số lượng việc làm theo yêu cầu, việc phân phối hoàn vốn có thể được thực hiện theo điều lệ của dự án. Vì vậy, nhà đầu tư cần nghiên cứu kỹ các điều khoản này ngay từ đầu để biết được thời điểm và phương thức khoản vốn sẽ được hoàn lại. 

Xem thêm: “Có rủi ro” trong việc đầu tư vào chương trình EB5 là gì?

6. Những ngộ nhận khác mà nhà đầu tư EB5 cũng cần lưu ý

USCIS phê duyệt trung tâm vùng không đồng nghĩa dự án an toàn: USCIS chỉ kiểm tra việc tuân thủ luật di trú (vốn, việc làm, nguồn tiền), không đánh giá rủi ro thương mại hay khả năng sinh lời của dự án. Nhà đầu tư vẫn phải tự thực hiện thẩm định tài chính – pháp lý hoặc thuê chuyên gia độc lập để đánh giá. 

Mức 800.000 USD không áp dụng cho mọi dự án: Mức đầu tư EB5 800.000 USD chỉ áp dụng cho khu vực TEA (nông thôn/thất nghiệp cao) hoặc dự án hạ tầng. Các dự án không thuộc hai loại này yêu cầu mức đầu tư tối thiểu 1.050.000 USD. 

Việt Nam không phải lúc nào cũng bị tồn đọng Visa: Hiện tại, chương trình EB5 cho công dân Việt Nam vẫn ở trạng thái “Current” (Visa có sẵn) cho cả nhóm không dành riêng lẫn các diện Visa dành riêng (Rural/HUA). Nhà đầu tư cần kiểm tra lịch chiếu kháng hàng tháng để cập nhật tình trạng chính xác trước khi nộp hồ sơ. 

7. Kết luận

Việc nắm rõ và phân biệt được những hiểu lầm phổ biến trên sẽ giúp nhà đầu tư chương trình EB5 có một hành trình định cư vững chắc và hiệu quả hơn. Thay vì chỉ tin tưởng vào những lời quảng cáo hấp dẫn, hãy trở thành một nhà đầu tư thông minh bằng cách tra cứu thông tin từ các nguồn chính thống như website của USCIS và lịch chiếu khán (Visa bulletin) hàng tháng. 

Newland USA, với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và phương châm “An cư vững bền – Trọn đời thịnh vượng”, sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ quý khách về các thông tin liên quan đến chương trình đầu tư EB5. Hãy liên hệ ngay với Newland USA qua số hotline 0785591988 hoặc email: newsletter@newlandusa.asia để được tư vấn chi tiết và miễn phí. 

Xem thêm: Những trở ngại phổ biến khi đầu tư EB5